മാളിയേക്കല് വീട് തലശ്ശേരിയിലെ നൂറു വര്ഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള പൈതൃക മന്ദിരമാണ്. 1919-ല് കാടന്കണ്ടി കുട്ട്യാമു ഹാജിയാണ് ഇതു നിര്മ്മിച്ചത്. 16 മുറികള്, അലംകൃതമായ കൊത്തു പണികളുള്ള മരപ്പണികള്, തൂക്കു വിളക്കുകള്, ഒരു കാലത്തെ വാണിജ്യത്തിന്റേയും, കരവിരുതിന്റേയും പ്രൗഢി വിളിച്ചു പറയുന്ന അലംകൃതമായ തറയോടുകള് എന്നിങ്ങനെ പൈതൃക പട്ടികയില് സംരക്ഷിത പദവിയുള്ള മാളികയാണിത്.
മറ്റൊരു കാരണത്താലും ഈ വീട് ചരിത്രത്തില് രേഖപ്പെടുത്തിയതാണ്. മുസ്ലീം സ്ത്രീകള്ക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അവസരങ്ങള് തുച്ഛമായിരുന്ന കാലത്ത് അവര്ക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നല്കാനും അവരെ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് നയിക്കാനും നേരിട്ടിറങ്ങിയ പി.എം. മറിയുമ്മയുടെ തറവാടു കൂടിയാണിത്.
വാസ്തുവിദ്യാ പ്രത്യേകതകൾ ഈ തറവാട്ട് വീട്ടിൽ ഏറെയാണ്. കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത കുടുംബ വ്യവസ്ഥയുടെയും പൈതൃക വാസ്തുവിദ്യയുടെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് മാളിയേക്കല് തറവാട്. തലമുറകളായി കൈമാറപ്പെട്ട സാമൂഹിക–സാംസ്കാരിക മൂല്യങ്ങളും കുടുംബ ചരിത്രവും ഈ തറവാടിന്റെ ഓരോ ഇടത്തിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
മാളിയേക്കല് തറവാട് നാലുകെട്ട് മാതൃകയിലുള്ള പരമ്പരാഗത കേരളീയ വാസ്തു ശൈലിയിൽ നിർമിച്ചതാണ്. നടുവിലുള്ള നടുമുറ്റം പ്രകൃതിദത്ത വെളിച്ചവും കാറ്റൊഴുക്കും നൽകുന്ന രീതിയിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
തടിയിൽ തീർത്ത തൂണുകളും മേൽക്കൂരയും സൂക്ഷ്മമായ കൊത്തുപണികളും തറവാടിന്റെ ശില്പസൗന്ദര്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ചുണ്ണാമ്പ് പൂശിയ ചുമരുകളും ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂരയും കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ശീതള അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കുടുംബാചാരങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, സാമൂഹിക സംഗമങ്ങൾ എന്നിവ നടന്നിരുന്ന സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ തറവാട്.
കേരളത്തിലെ പഴയ തറവാട് സംസ്കാരത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയും ജീവിതശൈലിയുമാണ് മാളിയേക്കല് തറവാട് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.
