ഒരു മുസ്ലീം പള്ളിക്ക് കേരളത്തിന്റെ ക്ഷേത്ര മാതൃകയിലുള്ള വാസ്തു ശൈലി യോജിക്കുന്നതെങ്ങനെ എന്നതിന് ഉദാഹരണമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ ചേരമാന് ജുമാ മസ്ജിദിന്റെ ചെരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന ഓടുമേഞ്ഞ മേല്പ്പുരയും വെള്ളയടിച്ച ഭിത്തികളും. പൊതുവര്ഷം 629-ല് പണിത ഈ പള്ളി ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മുസ്ലീം പള്ളിയാണെന്നു കരുതുന്നു. അറബ് വാണിജ്യബന്ധവും ഇസ്ലാമുമായുള്ള ആഴ്ന്നിറങ്ങുന്ന ചരിത്രവും ദൃശ്യമാകുന്ന പ്രതീകമാണ് ഈ പള്ളി.
കേരളത്തിലെ ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിന്റെ തുടക്കം ഓര്മിപ്പിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആരാധനാലയമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ ചേരമാന് ജുമാ മസ്ജിദ്. ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ മസ്ജിദുകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ പള്ളി, കേരളത്തിലെ മതസാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തില് അപൂര്വ്വ സ്ഥാനമാണ് വഹിക്കുന്നത്.
ചേര രാജാവായ ചേരമാന് പെരുമാള് ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചു എന്ന ഐതിഹ്യവുമായി ഈ പള്ളി അടുത്ത ബന്ധം പുലര്ത്തുന്നു.
കേരളീയ ദേശിയ വാസ്തുവിദ്യയും പ്രാരംഭ ഇസ്ലാമിക ശൈലിയും ചേര്ന്ന ലളിതമായ നിര്മാണരീതിയാണ് പള്ളിയില് കാണുന്നത്. മിനാരങ്ങളില്ലാത്ത ഘടനയും ചുണ്ണാമ്പ് പൂശിയ ചുമരുകളും ഓടുമേഞ്ഞ മേല്ക്കൂരയും പാരമ്പര്യ സവിശേഷതകളാണ്.
ജുമാ നമസ്കാരത്തിനൊപ്പം മതപഠനത്തിനും സാമൂഹിക സംഗമങ്ങള്ക്കും പള്ളി കേന്ദ്രമായി പ്രവര്ത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കാലാനുസൃത പുതുക്കലുകള് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പള്ളിയുടെ ചരിത്രാത്മക സ്വഭാവം സൂക്ഷ്മമായി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇസ്ലാമിക ഭാവനയും കേരളീയമായ പാരമ്പര്യ വാസ്തു വിദ്യയും തമ്മിലുള്ള അപൂര്വ്വ സങ്കരമാണ് ചേരമാന് ജുമാ മസ്ജിദിന്റെ ഉള്ളകങ്ങള്. പൊതുവര്ഷം 629-ല് പണി കഴിപ്പിച്ചുവെന്നു കരുതുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മുസ്ലീം പള്ളി കേരളത്തിലെ ആദ്യകാല അറബ് സ്വാധീനത്തെ വിളിച്ചു പറയുന്നു.
പ്രാരംഭകാല ഇസ്ലാമിക നിര്മാണരീതിയും കേരളീയ ദേശിയ വാസ്തുവിദ്യയും ലളിതമായി ഒന്നിക്കുന്ന ഈ മസ്ജിദ്, കാലങ്ങളിലൂടെ നിലനില്ക്കുന്ന ശില്പപരമ്പര്യത്തിന്റെ സാക്ഷ്യമാണ്.
പള്ളി കേരളീയ പരമ്പരാഗത വാസ്തു ശൈലിയില് നിര്മിച്ചതാണ്. ചുണ്ണാമ്പ് പൂശിയ ചുമരുകളും ഓടുമേഞ്ഞ ചെരിഞ്ഞ മേല്ക്കൂരയും മുഖ്യ സവിശേഷതകളാണ്.
നിര്മാണത്തില് പ്രാദേശികമായി ലഭ്യമായ വസ്തുക്കള് ഉപയോഗിച്ചതിലൂടെ കാലാവസ്ഥാനുസൃതമായ ശീതളത നിലനിര്ത്തുന്നു.
വിശ്വാസത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു നിര്മ്മിതിയാണ് വിശാലമായ പിങ്ക് മുഖപ്പും, മകുടങ്ങളും, മിനാരങ്ങളും മറ്റ് അലങ്കരിച്ച മാനങ്ങളുമായി തിരുവനന്തപുരത്തെ ബീമാപള്ളി ദര്ഗാ ഷെരീഫ്. വിശ്വാസികള് ആരാധിക്കുന്ന വിശുദ്ധയായ വനിത, ബീമാ ബീവിയുടെ ഓര്മ്മയ്ക്കായി സമര്പ്പിച്ചതാണ് തിരുവനന്തപുരത്തെ ഈ തീര്ത്ഥാടന കേന്ദ്രം. ഇവിടത്തെ വാര്ഷിക ഉറൂസ് ആഘോഷം വിവിധ സമുദായങ്ങളിലെ ആയിരക്കണക്കിനാളുകളെ ആകര്ഷിക്കുന്നു.
മതഭേദമന്യേ ആയിരക്കണക്കിന് വിശ്വാസികള് പ്രതിദിനം ദര്ഗ സന്ദര്ശിക്കുന്നു.
ഉര്സ് മഹോത്സവം ദര്ഗയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷമാണ്; പ്രത്യേക പ്രാര്ത്ഥനകളും നേര്ച്ചകളും ഇതോടൊപ്പം നടക്കുന്നു. പ്രാര്ത്ഥനയ്ക്കും ധ്യാനത്തിനും അനുയോജ്യമായ ആത്മീയ അന്തരീക്ഷം ദര്ഗയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. ദക്ഷിണേന്ത്യന് ഇസ്ലാമിക പരമ്പര്യവും പ്രദേശിക സാംസ്കാരിക സ്വഭാവവും പ്രതിഫലിക്കുന്ന ലളിതമായ വാസ്തുശൈലിയാണ് ദര്ഗയ്ക്ക്.
