കേയി കുടുംബത്തിലെ മൂസ കാക്ക 1806-ല് പണി തീര്ത്തതാണ് കണ്ണൂരില് തലശ്ശേരിയിലെ ഓടത്തില് പള്ളി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഓടത്തില് മോസ്ക്. 200-ലേറെ വര്ഷം പഴക്കമുണ്ട്. ചെമ്പു പാളികള് പാകിയ മേല്പ്പുര, തേക്കില് തിളങ്ങുന്ന ശില്പ്പങ്ങള്, സുവര്ണ്ണഛവിയുള്ള മുഖപ്പ്, ക്ഷേത്രശൈലിയിലുള്ള വാസ്തു മികവ് എന്നിവയില് തലശ്ശേരിയിലെ ഒരു പൈതൃക സ്മാരകമാണ് ഈ പള്ളി. തലശ്ശേരിയുടെ സാംസ്കാരിക, വാസ്തു ശൈലി ചരിത്രത്തിലെ ഒരേടാണിത്.
കണ്ണൂരിലെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനമായ തലശ്ശേരിയുടെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിപുരാതനവും മനോഹരവുമായ ആരാധനാലയമാണ് ഓടത്തിൽ പള്ളി. ഏകദേശം 200 വർഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള ഈ പള്ളി, അതിന്റെ സവിശേഷമായ നിർമ്മാണശൈലി കൊണ്ടാണ് ലോകപ്രശസ്തമായത്.
തലശ്ശേരിയിലെ പ്രശസ്തമായ 'കീരിക്കാട്' കുടുംബത്തിലെ മൂസക്കാക്ക (കീരിക്കാട് മൂസ) എന്ന വ്യാപാരിയാണ് ഈ പള്ളി പണികഴിപ്പിച്ചത്.
ഏകദേശം 1806-ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ പള്ളി പണിയാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അനുവാദം ലഭിച്ചിരുന്നു. ഈ ഭൂമി മുൻപ് ഡച്ചുകാരുടെ ഒരു കരിമ്പിൻ തോട്ടമായിരുന്നു.
സാധാരണ മുസ്ലിം പള്ളികളിൽ കാണാറുള്ള വലിയ താഴികക്കുടങ്ങളോ മിനാരങ്ങളോ ഈ പള്ളിയിൽ ഇല്ല. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രമോ തറവാടോ പോലെ തോന്നിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം. തേക്കും ഈട്ടിയും ഉപയോഗിച്ചുള്ള അതിമനോഹരമായ കൊത്തുപണികൾ പള്ളിക്കകത്ത് കാണാം.
കുറ്റിച്ചിറ കുളത്തിനൊപ്പം മിഷ്കാല് പള്ളിയുടെ ഒരു ആകാശ വീക്ഷണം. 650 വര്ഷം പഴക്കമുണ്ട് ഈ പള്ളിക്ക്. കേരളത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യാ പൈതൃകം, സാമുദായിക മൈത്രി, നൂറ്റാണ്ടുകള് നീളുന്ന നാവിക, സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങള് എന്നിവ പ്രതിഫലിക്കുന്ന പൂര്ണ്ണമായി മരത്തിലും ഓടിലും, കല്ലിലും നിര്മ്മിച്ച വാസ്തുവൈഭവമാണ് മിഷ്കാല് പള്ളി.
കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം പൈതൃക വാസ്തുവിദ്യയുടെ അതുല്യ സ്മാരകങ്ങളിലൊന്നാണ് കോഴിക്കോട് കുറ്റിച്ചിറയിലെ മിഷ്കാല് പള്ളി. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്ന ഈ പള്ളി, കേരളീയ നിർമാണ ശൈലിയും അറബി–മാപ്പിള പാരമ്പര്യവും മനോഹരമായി ഏകീകരിച്ചിരിക്കുന്നതാണ്.
അറബ് വണിക്കായ നഖ്ഹൂദ മിഷ്കാല് നിര്മ്മിച്ച ഒരു വാസ്തു വിദ്യാ അത്ഭുതം ആണ് കുറ്റിച്ചിറയിലെ 650 വര്ഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള മിഷ്കാല് മസ്ജിദ്. 1510-ലുണ്ടായ ഒരു പോര്ത്തുഗീസ് ആക്രമണത്തില് തുടക്കത്തില് അഞ്ചു നിലകളിലായിരുന്ന പള്ളിക്ക് ഭാഗികമായി കേടുപാടുകള് സംഭവിച്ചു. പിന്നീട് സാമൂതിരിയുടെ സഹായത്താല് പഴയ രീതിയില് തന്നെ പുതുക്കി പണിതു. കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യാശൈലിയിലുള്ള മരനിര്മ്മിതിയാണ് ഈ പള്ളി. കൊത്തു പണികളുള്ള മരത്തൂണുകള്, ഇറ്റാലിയന് മാര്ബിള് വിരിച്ച പൂമുഖം, മിനാരങ്ങളോ, ഗോളാകൃതിയിലുള്ള മേല്ത്തട്ടോ ഇല്ലാത്ത പള്ളി എന്നിങ്ങനെ മുസ്ലീം ആരാധനാലയങ്ങളില് തന്നെ മിഷ്കാല് പള്ളി വേറിട്ടു നില്ക്കുന്നു.
മിഷ്കാല് പള്ളി പൂർണമായും തടിയിൽ നിർമിച്ച അപൂർവമായ മസ്ജിദാണ്; കല്ല് ഉപയോഗം വളരെ കുറവാണ്. ചെരിഞ്ഞ മേൽക്കൂരയും മരത്തൂണുകളും കേരളത്തിന്റെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ശില്പരീതിയാണ്. മിനാരങ്ങളില്ലാത്ത രൂപകല്പന, പ്രാരംഭ കാല ഇസ്ലാമിക ആരാധനാലയങ്ങളുടെ ലാളിത്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
അകത്തളങ്ങളിൽ കാണുന്ന സൂക്ഷ്മമായ മരക്കൊത്തുപണികളും തടി മേൽക്കൂരയും ഉന്നത കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യത്തിന്റെ തെളിവുകളാണ്. കുറ്റിച്ചിറയുടെ വ്യാപാര–സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് വളർന്ന ഒരു ആത്മീയ–സാമൂഹിക കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ പള്ളി.
കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം പൈതൃകവും വാസ്തുവിദ്യയും പഠിക്കുന്നവർക്ക് മിഷ്കാല് പള്ളി ഒരു പ്രധാന ചരിത്ര റഫറൻസ് കേന്ദ്രമാണ്.
മിഷ്കാല് പള്ളി ഒരു ആരാധനാലയം മാത്രമല്ല; കേരളത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ ഇസ്ലാമിക–വാസ്തു പൈതൃകത്തെ കാലങ്ങളിലൂടെ കൈമാറുന്ന ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ചരിത്രസ്മാരകമാണ്.
