കേരളത്തിലെ ചരിത്ര പ്രധാനമായ മുസ്ലീം പള്ളികളില് ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നാണ് മുഗള് ശൈലിയിലുള്ള വാസ്തു വിദ്യയും ജാലികളാല് സമ്പന്നമായ ജാലകങ്ങളുമുള്ള കൊണ്ടോട്ടിയിലെ പഴയങ്ങാടി പള്ളി. കൊണ്ടോട്ടി തങ്ങളുടെ ഓര്മ്മയ്ക്കായി 500 വര്ഷം മുമ്പ് പണിതതാണ് ഇത്. പാരമ്പര്യത്തിന്റേയും, വിശ്വാസത്തിന്റേയും കേന്ദ്രമായി വലിയ നേര്ച്ച ഉത്സവത്തില് തിളങ്ങുന്നതായി അതിപ്പോഴും പരിലസിക്കുന്നു.
പരമ്പരാഗത കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യാശൈലിയില്, കൊത്തു പണികളോടെ കള്ളികളായി തിരിച്ച മരത്തില് തീര്ത്ത മച്ചും, വാര്ണീഷ് അടിച്ചു മിനുക്കിയ മരത്തൂണുകളും, തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കവര വിളക്കുകളും ചേര്ന്ന ഓടത്തില് പള്ളിയിലെ പ്രാര്ത്ഥനാതളം കാലാതീതമായ വാസ്തു ഭംഗിയാല് ശോഭിതമാണ്. 1806-ല് കോയി കുടുംബമാണ് ഇത് നിര്മ്മിച്ചത്. ഇസ്ലാമിക വാസ്തു ശൈലിയും, കേരളീയമായ കരവിരുതിന്റേയും സമ്മേളനം ഇവിടെ കാണാം.
തലശ്ശേരിയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഓടത്തിൽ പള്ളി അതിന്റെ വാസ്തുവിദ്യാ വിസ്മയം കൊണ്ടും മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ അടയാളം എന്ന നിലയിലും ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇതിലെ പ്രാർത്ഥനാ തളം പ്രത്യേകിച്ചും സവിശേഷതകൾ നിറഞ്ഞതാണ്.
സാധാരണ പള്ളികളിൽ കാണാറുള്ള താഴികക്കുടങ്ങൾക്കോ (Domes) മിനാരങ്ങൾക്കോ പകരം കേരളീയ തനിമയുള്ള തച്ചുശാസ്ത്ര രീതിയിലാണ് ഈ പ്രാർത്ഥനാ തളം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെയോ പഴയകാല തറവാടിന്റെയോ രൂപഭാവങ്ങളാണ് ഇതിനുള്ളത്.
പ്രാർത്ഥനാ തളത്തിന്റെ ഉൾഭാഗം മനോഹരമായി കൊത്തിവെച്ച തേക്ക് തടികൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചതാണ്. മേൽക്കൂര താങ്ങിനിർത്തുന്ന തൂണുകളും ഉത്തരങ്ങളും മരപ്പണിയുടെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
പള്ളിയുടെ മേൽക്കൂര പൂർണ്ണമായും ചെമ്പ് തകിടുകൾ കൊണ്ട് മേഞ്ഞതാണ്. ഇത് പ്രാർത്ഥനാ തളത്തിന് ഒരു ഗാംഭീര്യം നൽകുന്നു.
അമിതമായ അലങ്കാരങ്ങളില്ലാതെ, ലളിതവും എന്നാൽ പ്രശാന്തവുമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമാണ് ഉള്ളിലുള്ളത്. പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി എത്തുന്നവർക്ക് മനഃസമാധാനം നൽകുന്ന രീതിയിൽ വായുസഞ്ചാരവും വെളിച്ചവും ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന ജാലകങ്ങളും വാതിലുകളും ഇവിടെയുണ്ട്.
ഓടത്തില് പള്ളി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഓടത്തില് മോസ്ക് 1806-ല് കേയി കുടുംബമാണ് പണിതത്. സ്വര്ണ്ണഛവിയുള്ള മുഖപ്പ്, ചെമ്പു പാളികള് മേഞ്ഞ മേല്പ്പുറ, ക്ഷേത്ര ശൈലി എന്നിവയാല് പ്രസിദ്ധമായ ഈ നിര്മ്മിതി കേരളീയ - ഇസ്ലാമിക വാസ്തു സങ്കരത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്.
കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം പൈതൃകത്തിന്റെ ശാന്തവും ലാളിത്യപൂർണവുമായ ഉദാഹരണമാണ് ഓടത്തിൽ പള്ളി. പള്ളി നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത് പരമ്പരാഗത കേരളീയ വാസ്തു ശൈലിയെ പിന്തുടർന്നാണ്
പ്രാദേശിക മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ആരാധനാ കേന്ദ്രം മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളുടെ കേന്ദ്രവുമായിരുന്നു ഓടത്തിൽ പള്ളി.
വലിയ അലങ്കാരങ്ങളോ ആഡംബരങ്ങളോ ഒഴിവാക്കി, വിനയവും ആത്മസംയമനവും മുൻനിർത്തിയ ശൈലിയാണ് പള്ളിയുടെ മുഖ്യ സവിശേഷത.
ഏകദേശം 200 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് കേയി കുടുംബത്തിലെ ഉമ്മർക്കുട്ടി മൂപ്പൻ നിർമ്മിച്ചതാണ് ഈ പള്ളി. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കരിമ്പ് തോട്ടമായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് നിർമ്മിച്ചതിനാലാണ് ഇതിന് 'ഓടത്തിൽ പള്ളി' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.
