ആയിരം വര്ഷത്തിലേറെ പഴക്കമുണ്ടെന്നു കരുതുന്ന കോട്ടയത്തെ മീനച്ചിലാറിന്റെ തീരത്തെ പുരാതന മുസ്ലീം പള്ളിയാണ് താഴത്തങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്. മാലിക് ദിനാറിന്റെ മകന് ഹബീബ് ദിനാറാണ് ഈ പള്ളി പണിതതെന്ന് കരുതുന്നു. ചതുരത്തിലുള്ള നടുമുറ്റവും, കൊത്തു വേലകളോടു കൂടിയ മേല്ചട്ടങ്ങളുള്ള മേല്പ്പുരയും, ജാലികള് മെനഞ്ഞ ജാലകങ്ങളും ഈ പള്ളിയുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്. കേരളത്തിന്റെ പാരമ്പര്യ തച്ചു ശാസ്ത്ര ശൈലിയുടെ നിദര്ശനമാണ് ഈ പള്ളി.
ഈ പള്ളിയുടെ ഉള്ളകങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത മരവാസ്തുവിദ്യയുടെ അപൂർവമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകളായുള്ള കരകൗശല പാരമ്പര്യം ഇവിടെ ഓരോ മരപ്പാളിയിലും കൊത്തുപണിയിലും ദൃശ്യമാണ്.
പള്ളിയുടെ അകത്തളങ്ങളിലെ തൂണുകളും മേൽക്കൂരയും സൂക്ഷ്മമായ കൊത്തുപണികൾ കാണാം. പള്ളിക്ക് അകത്തുള്ള ഫർണിച്ചറുകളിലും ഇത്തരം കൈവേലയുടെ വിരുത് കാണാം.
ചുണ്ണാമ്പ് പൂശിയ ചുമരുകളും ഇരുണ്ട തടി നിറവും ചേർന്ന് ഉള്ളകത്തിന് ശീതളതയും ആത്മീയ ഗൗരവവും നൽകുന്നു.
വൈദ്യുത വിളക്കുകൾക്കൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത അലങ്കാര തൂക്കുവിളക്കുകൾ (ചാൻഡ്ലിയേഴ്സ്) ഉള്ളകത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രകൃതിദത്ത വെളിച്ചം മൃദുവായി അകത്തേക്ക് കടക്കുന്നതിനായി ജാലകങ്ങളും തുറന്ന ഇടങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. താഴത്തങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദിലെ തടിയിൽ തീർത്ത ഉള്ളകങ്ങൾ, ആരാധനയ്ക്കൊപ്പം കേരളത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ വാസ്തു–കരകൗശല പൈതൃകത്തെ നേരിട്ട് അനുഭവിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ജീവനുള്ള കലാസ്മാരകമാണ്.
കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല വ്യാപാര–സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ താഴത്തങ്ങാടിയുടെ ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് വളർന്ന പള്ളിയാണ് ഇത്. മീനച്ചിൽ നദിക്കരയിലെ സ്ഥാനം, പള്ളിയെ ഒരു കാലത്ത് വ്യാപാരികളും യാത്രക്കാരും ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ആത്മീയ കേന്ദ്രമാക്കി.
അറബി–മാപ്പിള പാരമ്പര്യവും കേരളീയ ദേശിയ ശൈലിയും ഒന്നിക്കുന്ന സാംസ്കാരിക സമന്വയം ഇവിടെ വ്യക്തമാണ്. പള്ളിയോട് ചേർന്ന് നിലനിന്നിരുന്ന മതപഠന ശാലകൾ, പ്രദേശത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിയിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. ജുമാ നമസ്കാര ദിവസങ്ങളിൽ, വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിശ്വാസികൾ ഒത്തുചേരുന്ന സാമൂഹിക സംഗമ കേന്ദ്രമായി പള്ളി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
മാളിയേക്കല് വീട് തലശ്ശേരിയിലെ നൂറു വര്ഷത്തിലേറെ പഴക്കമുള്ള പൈതൃക മന്ദിരമാണ്. 1919-ല് കാടന്കണ്ടി കുട്ട്യാമു ഹാജിയാണ് ഇതു നിര്മ്മിച്ചത്. 16 മുറികള്, അലംകൃതമായ കൊത്തു പണികളുള്ള മരപ്പണികള്, തൂക്കു വിളക്കുകള്, ഒരു കാലത്തെ വാണിജ്യത്തിന്റേയും, കരവിരുതിന്റേയും പ്രൗഢി വിളിച്ചു പറയുന്ന അലംകൃതമായ തറയോടുകള് എന്നിങ്ങനെ പൈതൃക പട്ടികയില് സംരക്ഷിത പദവിയുള്ള മാളികയാണിത്.
മറ്റൊരു കാരണത്താലും ഈ വീട് ചരിത്രത്തില് രേഖപ്പെടുത്തിയതാണ്. മുസ്ലീം സ്ത്രീകള്ക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അവസരങ്ങള് തുച്ഛമായിരുന്ന കാലത്ത് അവര്ക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നല്കാനും അവരെ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്ക് നയിക്കാനും നേരിട്ടിറങ്ങിയ പി.എം. മറിയുമ്മയുടെ തറവാടു കൂടിയാണിത്.
വാസ്തുവിദ്യാ പ്രത്യേകതകൾ ഈ തറവാട്ട് വീട്ടിൽ ഏറെയാണ്. കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത കുടുംബ വ്യവസ്ഥയുടെയും പൈതൃക വാസ്തുവിദ്യയുടെയും ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ് മാളിയേക്കല് തറവാട്. തലമുറകളായി കൈമാറപ്പെട്ട സാമൂഹിക–സാംസ്കാരിക മൂല്യങ്ങളും കുടുംബ ചരിത്രവും ഈ തറവാടിന്റെ ഓരോ ഇടത്തിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
മാളിയേക്കല് തറവാട് നാലുകെട്ട് മാതൃകയിലുള്ള പരമ്പരാഗത കേരളീയ വാസ്തു ശൈലിയിൽ നിർമിച്ചതാണ്. നടുവിലുള്ള നടുമുറ്റം പ്രകൃതിദത്ത വെളിച്ചവും കാറ്റൊഴുക്കും നൽകുന്ന രീതിയിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
തടിയിൽ തീർത്ത തൂണുകളും മേൽക്കൂരയും സൂക്ഷ്മമായ കൊത്തുപണികളും തറവാടിന്റെ ശില്പസൗന്ദര്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ചുണ്ണാമ്പ് പൂശിയ ചുമരുകളും ഓടുമേഞ്ഞ മേൽക്കൂരയും കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ശീതള അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കുടുംബാചാരങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, സാമൂഹിക സംഗമങ്ങൾ എന്നിവ നടന്നിരുന്ന സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഈ തറവാട്.
കേരളത്തിലെ പഴയ തറവാട് സംസ്കാരത്തിന്റെ സാമൂഹിക ഘടനയും ജീവിതശൈലിയുമാണ് മാളിയേക്കല് തറവാട് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.
