പാളയം ജുമാ മസ്ജിദ് തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളതും പ്രാധാന്യമേറിയതുമായ മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. പൊതുവര്ഷം 1813-ൽ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്താണ് ഈ മസ്ജിദ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. 1967-ല് അന്നത്തെ രാഷ്ട്രപതി ഡോ. സക്കീര് ഹുസൈനാണ് ഇത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്താണിത്.
മസ്ജിദിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയിൽ പരമ്പരാഗത ഇസ്ലാമിക ശൈലിയും കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യാ സവിശേഷതകളും മനോഹരമായി ലയിച്ചിരിക്കുന്നു. വിശാലമായ പ്രാർത്ഥനാഹാൾ, ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷം, ലളിതവും ആകർഷകവുമായ നിർമ്മാണ ശൈലി എന്നിവയാണ് പള്ളിയുടെ പ്രത്യേകത.
പാളയം പ്രദേശത്ത് തന്നെ പാളയം ഗണപതി ക്ഷേത്രവും ക്രൈസ്റ്റ് ചർച്ചും ചേർന്നിരിക്കുന്നതിലൂടെ, മതങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹവർത്തിത്വത്തിന്റെയും പരസ്പര ബഹുമാനത്തിന്റെയും ശക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഈ മസ്ജിദ് നൽകുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിൽ മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന ഉദാഹരണമായി പാളയം ജുമാ മസ്ജിദ് നിലകൊള്ളുന്നു.
വെള്ളിയാഴ്ചകളിലെ ജുമാ നമസ്കാരവും, റമദാൻ മാസത്തിലെ പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകളും, മതപഠന ക്ലാസുകളും സാമൂഹ്യസേവന പ്രവർത്തനങ്ങളും മസ്ജിദിന്റെ സജീവത വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇന്ന് ഇത് ഒരു ആരാധനാലയം മാത്രമല്ല, തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രസ്മാരകവുമാണ്.
ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തില് നിന്നും 45 കി. മീ. അകലെ കേരളത്തിലെ എരുമേലിയിലാണ് നൈനാര് മോസ്ക് എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന വാവര്പള്ളി. ശബരിമലയിലേക്കുള്ള ആയിരക്കണക്കായ തീര്ത്ഥാടകര് അവരുടെ തീര്ത്ഥാടനത്തിന്റെ ഭാഗമായി തന്നെ ഇവിടെ എത്തുന്നു. ശബരിമലയിലേക്കുള്ള കാല്നടയാത്ര തുടങ്ങും മുമ്പ് വാവരുപള്ളിയിലും കയറി പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നത് പാരമ്പര്യമായുള്ള കീഴ്വഴക്കമാണ്.
മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ അപൂർവമായ ഉദാഹരണമായി കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രത്തിൽ വാവർ പള്ളിക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. വാവർ സ്വാമിയും അയ്യപ്പനും തമ്മിലുള്ള ഐതിഹാസിക സൗഹൃദത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഒട്ടേറെ അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
മണ്ഡല–മകരവിളക്ക് കാലയളവിൽ ഇവിടെ എത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണം വൻതോതിൽ വർധിക്കുന്നു.
ജാതി, മത, വർഗ്ഗ വ്യത്യാസങ്ങളില്ലാതെ എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ പ്രവേശനവും പ്രാർത്ഥനയ്ക്കുള്ള സൗകര്യവും ഒരുക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് വാവർ പള്ളി.
കേരളത്തിലെ സഹവർത്തിത്വ സംസ്കാരത്തിന്റെ ശക്തമായ പ്രതീകമായി ഈ പള്ളി സാമൂഹിക പഠനങ്ങളിലും ചരിത്ര വിവരണങ്ങളിലും പ്രത്യേകമായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
ശബരിമല തീർത്ഥാടന പാതയിലെ ഒരു ആത്മീയ വിശ്രമ കേന്ദ്രമായും വാവർ പള്ളി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രായമായ മുസ്ലീം സ്ത്രീകള് ലളിതവും, എന്നാല് അഴകുള്ളതുമായ പാരമ്പര്യ വസ്ത്രവിശേഷങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുക. സാധാരണ വെളുത്ത, സുവര്ണ്ണകരയുള്ള വസ്ത്രങ്ങളാകും ഇവര്ക്ക്. ഒപ്പം സ്വര്ണ്ണാഭരണങ്ങളും. തലമൂടുന്ന ഒരു ലളിതമായ ശിരോവസ്ത്രം - തട്ടം - മാപ്പിള പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ പ്രതീകമാണ്. എളിമയുടെ പ്രതീകമാണ് ഈ തലമൂടുന്ന ശിരോവസ്ത്രം.
br>
മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ പാരമ്പര്യ വേഷം സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെയും മതപരമായ വിനയത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. പ്രദേശത്തിനും സംസ്കാരത്തിനും അനുസരിച്ച് വേഷങ്ങളിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.
br>
തലമൂടൽ വിനയത്തിന്റെയും ആത്മസംയമനത്തിന്റെയും അടയാളമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തട്ടം, മഫ്ത, ദുപ്പട്ട എന്നിവ സ്ത്രീകളുടെ ദിനസാര വേഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.
br>
വിവാഹസമയങ്ങളിലും ഉത്സവ അവസരങ്ങളിലും അലങ്കാരമുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും സ്വർണാഭരണങ്ങളും ധരിക്കുന്ന പതിവ് നിലനിന്നിരുന്നു. ഉത്തരേന്ത്യയിലും അറേബ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാധീനമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും അബായ, ബുർഖ തുടങ്ങിയ വേഷങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്.
br>
വേഷങ്ങളിലെ നിറങ്ങളും തുന്നൽപ്പണികളും സാമൂഹിക–പ്രാദേശിക സവിശേഷതകൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
br>
മുസ്ലിം സ്ത്രീകളുടെ പാരമ്പര്യ വേഷങ്ങൾ മതവിശ്വാസത്തോടൊപ്പം പ്രദേശീയ സംസ്കാരവും കാലാനുസൃത മാറ്റങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സമ്പന്നമായ പൈതൃകമാണ്.