വിശുദ്ധ സൂഫി വര്യനായ ഫരിദുദ്ദീന് ഷെയ്ഖിന്റെ ഓര്മ്മയ്ക്കായി കൊച്ചിയില് നിന്ന് ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റര് അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതാണ് കാഞ്ഞിരമറ്റം പള്ളി. നിരവധി മസറുകളും, ദര്ഗകളും കൊണ്ട് ശാന്തവും, വിശുദ്ധവും ആയ ആത്മീയ ഇടമാണിത്. എല്ലാ വര്ഷവും ജനുവരിയില് നടക്കുന്ന കൊടികുത്ത് ഉത്സവം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ആനപ്പുറത്ത് ചന്ദനക്കുടം എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന കൊടിക്കുത്ത് ഉത്സവം മുസ്ലീം നാടന് കലാരൂപങ്ങളായ ദഫ്മുട്ടിനും, കോല്ക്കളിക്കും വേദിയുമൊരുക്കുന്നു.
ഓരോ വർഷവും ജനുവരി മാസം പകുതിയോടെ ആരംഭിയ്ക്കുന്ന കൊടികുത്ത് ഉത്സവത്തോടെ കാഞ്ഞിരമറ്റം ഉണരും. ഈ ആഘോഷത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചടങ്ങ് 'ചന്ദനക്കുടം' ആണ്. അലങ്കരിച്ച മൺകുടങ്ങളിൽ നേർച്ചകളുമായി ഭക്തർ ഈ ചടങ്ങിൽ അണിനിരക്കുന്നു. നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ആനകൾ, പരമ്പരാഗത ചെണ്ടമേളം, ആകർഷകമായ നാടൻ കലാരൂപങ്ങൾ എന്നിവ ഉത്സവ ഘോഷയാത്രയ്ക്ക് മാറ്റുകൂട്ടുന്നു. ദഫ്മുട്ട്, മാപ്പിളപ്പാട്ട് തുടങ്ങിയ മുസ്ലിം കലാരൂപങ്ങൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് സാംസ്കാരികമായ ഒരു പ്രത്യേകത നൽകുന്നു, ഇത് കാണാനായി ഒട്ടേറെ തീർത്ഥാടകരും വിനോദസഞ്ചാരികളും ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്.
കൊടികുത്ത് ഉത്സവത്തെ ഏറ്റവും സവിശേഷമാക്കുന്നത് അതിന്റെ സഹിഷ്ണുതയും എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രീതിയുമാണ്. ജാതിമതഭേദമന്യേ എല്ലാവരും പുത്തനുടുപ്പുകൾ അണിഞ്ഞ് ഈ ആഘോഷങ്ങളിൽ പങ്കുചേരുന്നു. കാഞ്ഞിരമറ്റം മേലേപ്പള്ളിയിൽ ഹിന്ദു ഭക്തർ നാളികേരം ഉടയ്ക്കുന്നത് ഇവിടുത്തെ ആഴത്തിലുള്ള മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രകാരം, ശബരിമല അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ തോഴനായിരുന്ന വാവർ സ്വാമി ഒരിക്കൽ മേലേപ്പള്ളിയിൽ താമസിച്ചിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ കഥകൾ വിവിധ സമുദായങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുന്നു.
കാഞ്ഞിരമറ്റം കേവലം ഒരു സ്ഥലം മാത്രമല്ല; അത് കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികവും ആത്മീയവുമായ ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. നിറപ്പകിട്ടാർന്ന ചടങ്ങുകളും ഒത്തുചേരലുകളും വഴി കൊടികുത്ത് ഉത്സവം സഹവർത്തിത്വത്തിന്റെ ഭംഗിയും ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ പൈതൃകവും വിളിച്ചോതുന്നു.
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്തുള്ള ഒരു ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ഗ്രാമം കൂടിയാണ് കാഞ്ഞിരമറ്റം. വ്യാപാരവും മതവിശ്വാസങ്ങളും സംസ്കാരവും ഒരുമിച്ച് സംഗമിച്ചിരുന്ന പ്രദേശമായാണ് കാഞ്ഞിരമറ്റം പുരാതനകാലം മുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
പുരാതനകാലത്ത് പെരിയാർ നദി ഒരു പ്രധാന വ്യാപാരപാതയായിരുന്നുവെന്നും, മലനാടിനെയും തീരപ്രദേശങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ഈ ജലപാത കാഞ്ഞിരമട്ടത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് സഹായകമായിരുന്നുവെന്നും ചരിത്രം പറയുന്നു. ഈ ജലപാത മാപ്പിള വണിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
ആലുവയ്ക്കും പെരുമ്പാവൂരിനും ഇടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കാഞ്ഞിരമട്ടത്തിന് കൊച്ചി ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമീപ നഗരങ്ങളുമായി നല്ല റോഡ് ബന്ധമുണ്ട്.
