വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെ വിശുദ്ധമായ റമദാന്റെ സമാപ്തികുറിച്ചുകൊണ്ടാണ് ചെറിയ പെരുനാള് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈദുള്ഫിത്ര് കേരളത്തിലെ മാപ്പിള മുസ്ലീം സമുദായം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ആഘോഷം, ഉപകാരസ്മരണ, സാമുദായിക ഒരുമ എന്നിവക്കുള്ള അവസരമാണിത്. ലോകമാകെയുള്ള ഇസ്ലാമിക രീതികള് തന്നെയാണ് ഈദുള്ഫിത്തറിലെ മതപരമായ കീഴ്വഴക്കങ്ങളുടെയും ശീലങ്ങളുടെയും കാതല്. ഇവിടത്തെ മാപ്പിള സമുദായം ആഘോഷങ്ങളില് കേരളത്തിന്റെ തനിമയാര്ന്ന സാംസ്കാരിക ശീലങ്ങള് ഉള്ക്കൊള്ളുന്നുണ്ട്. ആഘോഷങ്ങളില് അത്ര കഴിവില്ലാത്തവര്ക്കും അവസരം നല്കണമെന്ന ആശയത്തിലുറച്ച് ഈദിലേക്കു നീളുന്ന നാളുകളില് സക്കാത്, സക്കാത് അല് ഫിത്ര്, കാരുണ്യ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് ചെയ്യല് ഇവര് പതിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഉണര്വ്വും സന്തോഷവും ഒഴുകുന്നതിന്റെ സൂചനയായി വീടുകള് വൃത്തിയാക്കി അലങ്കരിക്കുന്നു.
വീട്ടുകാര് പുതിയ വസ്ത്രങ്ങള് വാങ്ങും. പത്തിരി, ചോറ്, ബിരിയാണി, ഇറച്ചിവിഭവങ്ങള്, മധുരമുള്ള വറപൊരികള് തുടങ്ങി പ്രാദേശികമായി പ്രധാനപ്പെട്ട പായസംവരെ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ചിരകിയ തേങ്ങ, വാഴപ്പഴം, ചെറിയ ഉള്ളി, പനംചക്കര എന്നിവ വെള്ളത്തില് കുഴച്ച് കുളവി എന്ന പ്രത്യേക വിഭവം ഈദിന്റെ മാത്രമാണ്. പള്ളിയിലോ, ഈദ്ഗാഹ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന തുറന്ന മൈതാനങ്ങളിലോ, സമൂഹപ്രാര്ത്ഥനകളോടെയാണ് പെരുന്നാള് ദിനം ആരംഭിക്കുക. ആണുങ്ങളും കുട്ടികളും വെളുത്ത വസ്ത്രങ്ങളും വെളുത്ത തൊപ്പിയും ധരിച്ച്, വിശുദ്ധിയുടെ പ്രതീകമാണിത്, ഇതില് പങ്കുചേരും. സ്ത്രീകള് വീടുകളിലോ അവര്ക്കായി പ്രത്യേകം നിശ്ചയിച്ച ഇടങ്ങളിലോ ആകും പ്രാര്ത്ഥിക്കുക. ഉപകാരസ്മരണയും, മാപ്പ് നല്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയും, ഐക്യവും ഊന്നിക്കൊണ്ടുള്ള മതപ്രഭാഷണത്തോടെ പ്രാര്ത്ഥനക്ക് സമാപ്തിയാകും.
പ്രാര്ത്ഥനകള്ക്കുശേഷം ഓരോരുത്തരും മറ്റുള്ളവര്ക്ക് ഈദ് മുബാറക് ആശംസകള് നല്കി കൊട്ടിപാടിയും, മറഞ്ഞുപോയ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ കല്ലറകള് സന്ദര്ശിക്കും. കുടുംബ മൂല്യങ്ങളും പൂര്വ്വ പിതാക്കന്മാരെ സ്മരിക്കലും സമുദായത്തിന്റെ സ്വഭാവസവിശേഷതയെന്നുറപ്പിക്കുന്ന അവസരമാണിത്.
കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക മൂല്യങ്ങളില് വേരുറപ്പിച്ച് തന്നെയാണ് ഇവിടെ ഈദുള് ഫിത്ര് ആഘോഷിക്കുക. അയല്ക്കാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും വിളിച്ച്, ഇതിനു മതഭേദങ്ങള് തടസ്സമാകാറില്ല, സമൂഹസദ്യ സാധാരണയാണ്. ഭക്ഷണം പങ്കുവയ്ക്കുക, സമ്മാനങ്ങള് നല്കുക എന്നിവ ആഘോഷങ്ങളുടെ കേന്ദ്രഭാഗമാണ്. ഐക്യവും ഒരുമയും വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണിത്. പാരമ്പര്യ കലാപ്രകടനങ്ങളായ ഒപ്പന, കോല്ക്കളി, പരിചമുട്ടുകളി തുടങ്ങി പ്രാദേശികമായ വിനോദ പരിപാടികളും ചിലയിടത്ത് സംഘടിപ്പിക്കും. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇത് കൂടുതല് കാണുക. കേരളത്തില് മറ്റ് സമുദായങ്ങളുമായി ഒരുമിച്ചു നില്ക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പാലമായി ഈദുള് ഫിത്ര് ആഘോഷങ്ങള് മാറിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികഘടനയുടെ സമ്മിശ്രസ്വഭാവം ഈദ് ആഘോഷങ്ങളിലും ദൃശ്യമാണ്.
സാധാരണയായി പള്ളികളിലാണ് നിസ്കാരം നടക്കാറുള്ളതെങ്കിലും, പെരുന്നാൾ ദിനത്തിൽ പ്രാദേശികമായ മൈതാനങ്ങളിലോ വലിയ ഹാളുകളിലോ എല്ലാവരും ഒത്തുചേരുന്ന ഈദ് ഗാഹുകൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. വലിപ്പച്ചെറുപ്പമില്ലാതെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഒരേ വരിയിൽ നിന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് മുസ്ലിം സമുദായത്തിലെ സമത്വത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
പെരുന്നാൾ നിസ്കാരത്തിന് മുൻപായി ഓരോ വ്യക്തിയും നിർബന്ധിത ദാനമായ ഫിത്ർ സകാത്ത് നൽകേണ്ടതുണ്ട്, ആ നാട്ടിലെ പ്രധാന ഭക്ഷണസാധനമാണ് (ഉദാഹരണത്തിന് അരി) നൽകേണ്ടത്. ഒരു നിശ്ചിത അളവ് അരി പാവപ്പെട്ടവരുടെ വീടുകളിൽ പെരുന്നാൾ പുലർച്ചെ തന്നെ എത്തിക്കുന്നു. പെരുന്നാൾ ദിവസം ആരും പട്ടിണി കിടക്കരുത് എന്ന ഇസ്ലാമിലെ നിർബന്ധ ബുദ്ധിയാണിത്.
പെരുന്നാൾ തലേന്ന് പാതിരാത്രി വരെ നീളുന്ന സജീവമായ ഒരു അന്തരീക്ഷം കാണാം. ഇതിനെ 'മൈലാഞ്ചി രാവ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വീടുകളിൽ പെൺകുട്ടികൾ കൈകളിൽ മൈലാഞ്ചി അണിയുന്ന തിരക്കിലായിരിക്കും. കമ്പോളങ്ങൾ ഈ രാത്രിയിൽ ഏറെ സജീവമായിരിക്കും.
നിങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ച 'കുളവി' എന്ന വിഭവത്തിന് പുറമെ, മലബാർ ഭാഗങ്ങളിൽ പെരുന്നാൾ പ്രഭാതത്തിൽ ചായയ്ക്കൊപ്പം നൽകുന്ന 'ഉന്നക്കായ', 'മുട്ടമാല' തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങളും ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്.