പുണ്യസ്ഥലങ്ങള് സന്ദര്ശിക്കുവാനും ആരാധന നടത്തുവാനുമുള്ള യാത്രയാണ് തീര്ത്ഥാടനം. സാധാരണയായി ജനങ്ങള് തീര്ത്ഥയാത്ര നടത്തുന്നത് ഇഷ്ടഫലസിദ്ധിക്കു വേണ്ടിയാണ്. മെക്ക, മദീന, ജറുസലേം എന്നിവ ലോകപ്രസിദ്ധങ്ങളായ തീര്ത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. കാശി, രാമേശ്വരം, ശബരിമല എന്നിവ ഭാരതത്തിലെ പ്രധാന തീര്ത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. ഈ പുണ്യസങ്കേതങ്ങളിലേക്കുള്ള തീര്ത്ഥയാത്രകളില് നിന്നു തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒന്നാണ് ശിവഗിരി തീര്ത്ഥാടനം. തീര്ത്ഥാടനസങ്കല്പം, ശിവഗിരിയുടെ പ്രാധാന്യം, ആധുനിക കാഴ്ചപ്പാട് എന്നിവയുടെ പ്രതിപാദനമാണ് ശിവഗിരി തീര്ത്ഥാടനത്തിലുള്പ്പെടുന്നത്.
ശിവഗിരി തീർത്ഥാടനം കേവലം ഒരു മതപരമായ ചടങ്ങല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ബൗദ്ധികവും സാമൂഹികവുമായ ഉന്നമനം ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു മഹത്തായ സന്ദേശമാണ്. ലോകത്തിലെ മറ്റ് തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ശിവഗിരിയെ വേറിട്ടു നിർത്തുന്ന പല കാര്യങ്ങളും ഉണ്ട്.
തീർത്ഥാടനത്തിലൂടെ ജനങ്ങൾ നേടിയെടുക്കേണ്ട പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. വിദ്യ, ശുചിത്വം, ഭക്തി, സംഘടന, കൃഷി, കച്ചവടം, കൈത്തൊഴിൽ, സാങ്കേതിക പരിശീലനം എന്നിവയാണവ. ഈ എട്ട് വിഷയങ്ങളിലും പാണ്ഡിത്യമുള്ളവരെ ക്ഷണിച്ചുവരുത്തി പ്രസംഗങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കണമെന്നും ജനങ്ങൾ അത് കേട്ട് ജീവിതത്തിൽ പകർത്തണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു.
മറ്റ് തീർത്ഥാടനങ്ങളിൽ കാണുന്ന കഠിനമായ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കോ ആർഭാടങ്ങൾക്കോ ശിവഗിരിയിൽ സ്ഥാനമില്ല. മനസ്സിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും ശുദ്ധിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന അഞ്ച് ശുദ്ധി (പഞ്ചശുദ്ധി) പാലിച്ചുകൊണ്ട് ലളിതമായി വേണം തീർത്ഥാടനം നടത്താൻ. വെള്ള വസ്ത്രം മഞ്ഞളിൽ മുക്കി ധരിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം ആഡംബരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും തുല്യത നിലനിർത്താനുമുള്ളതായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ ലോകം നേരിടുന്ന വർഗ്ഗീയതയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും മാറ്റാൻ ശിവഗിരി തീർത്ഥാടനം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ദർശനങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു. "മതം ഏതായാലും മനുഷ്യൻ നന്നായാൽ മതി" എന്ന ഗുരുവിന്റെ ആപ്തവാക്യം അന്വർത്ഥമാക്കുന്ന രീതിയിൽ ജാതി-മത-വർണ്ണ ഭേദമന്യേ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് ജനുവരി ഒന്നിന് ശിവഗിരിയിലെത്തുന്നത്. ഇത് ആധുനിക കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യപരമായ ആത്മീയ സംഗമങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
