ஸ்ரீ நாராயண குரு ஒடுக்கப்பட்ட சமூகங்களின் முன்னேற்றத்துக்காக சமூக அமைப்புகளை உருவாக்குவது மற்றும் பழக்கவழக்கங்களைச் சீர்படுத்துவதோடு நின்றுவிடாமல், அவர்களுக்கு மறுக்கப்பட்ட சுதந்திரத்தை மீட்டெடுக்கவும் அவர் முயற்சி செய்தார். வைக்கம் சத்தியாகிரகம் என்பது பிற்படுத்தப்பட்ட சமூகங்களுக்கு நடமாடும் சுதந்திரத்தையும் கோயில்களில் நுழைவதற்கான உரிமையையும் பெற்றுத்தருவதை நோக்கமாகக் கொண்ட ஒரு போராட்டம் ஆகும். தீண்டாமையை ஒழிப்பதே இந்தப் போராட்டத்தின் முக்கிய நோக்கம் ஆகும்.
19-ஆம் நூற்றாண்டில் தீண்டாமைக் கொடுமை மேலோங்கியிருந்த ஒரு பிராந்தியமாக கேரளா இருந்தது, மக்கள் பல குழுக்களாகப் பிரிக்கப்பட்டிருந்தனர். அக் காலத்தில் சமயத்தை மையமாகக் கொண்டு ஆட்சி செய்த சக்திகள், பின்தங்கிய வகுப்பினரைக் கொடூரமாக ஒடுக்கியதுடன் அவர்களுக்கு வழங்க வேண்டிய நீதியையும் மறுத்தன. அந்த நேரத்தில், கோயில்கள் பகுத்தறிவற்ற பழக்கவழக்கங்களின் மையங்களாக மாறியிருந்தன. பிற்பட்ட சாதியைச் சேர்ந்த ஓர் இந்து பக்தர் கோயிலுக்குள் நுழையவோ அல்லது வழிபாடு செய்யவோ உரிமை அளிக்கப்படவில்லை. கோயிலுக்கு அருகில் உள்ள பொதுச் சாலைகளில் நடக்கும் சுதந்திரம் கூட அவர்களுக்கு மறுக்கப்பட்டிருந்தது. ஆயினும், பிற்பட்ட சமூகங்களைச் சேர்ந்தவர்களாக இருந்து மற்ற சமயங்களுக்கு மாறியவர்களுக்கும், பிற சமயங்களைச் சார்ந்தவர்களுக்கும் இது போன்ற நடமாட்டக் கட்டுப்பாடுகள் எதுவும் விதிக்கப்படவில்லை. இந்த நீதி மறுப்புக்கு எதிரான போராட்டமே வைக்கம் சத்தியாகிரகம் ஆகும்.
வைக்கம் கோயிலைச் சுற்றியுள்ள பொதுச் சாலைகளில் நடப்பதற்கான உரிமையைப் பெறுவதற்கான இந்தப் போராட்டம் இருபது மாதங்கள் நீடித்தது. 1924-ஆம் ஆண்டு மார்ச் மாதம் மகாத்மா காந்தி தலைமையில் தொடங்கிய இந்தப் போராட்டம் 1925-ஆம் ஆண்டு நவம்பர் மாதம் வரை நீடித்தது. நாராயண குருவின் சீடரும் காங்கிரஸ் தலைவருமான டி.கே. மாதவன் போராட்டத்தை முன்னின்று நடத்தினார். கே.பி. கேசவ மேனன், கே. கேளப்பன், மன்னத்து பத்மநாபன் மற்றும் பலர் இந்த இயக்கத்தை வழிநடத்தினர்.
குருவின் முயற்சிகளில் நம்பிக்கை கொண்ட டி.கே. மாதவன், இந்த இயக்கத்துக்கு காந்தியடிகளின் ஆதரவையும் காங்கிரஸின் ஆதரவையும் பெறுவதில் முக்கியப் பங்கு வகித்தார். பெரியார் ஈ.வெ. ராமசாமி நாயக்கர் இந்தச் சத்தியாகிரகத்தில் தீவிரமாகப் பங்கேற்றார். இந்தப் போராட்டத்தை ஆதரிக்க பஞ்சாபிலிருந்து சிரோமணி அகாலிதள ஆர்வலர்களும் கேரளாவிற்கு வந்தனர். இறுதியில், வைக்கம் கோயிலைச் சுற்றியுள்ள மூன்று சாலைகளிலும் நுழைய பிற்படுத்தப்பட்ட சமூகங்களுக்கு அனுமதி வழங்கப்பட்டது. வைக்கம் சத்தியாகிரகத்தில் ஸ்ரீ நாராயண குரு, அவரது சீடர்கள், SNDP ஆகியோர் பெரும் பங்காற்றினர். ஒடுக்கப்பட்ட சமூகங்களின் சுதந்திரத்தை அடைவதில் குருவின் தலையீடு உறுதியானதாக இருந்தது.
